ကေမၻာဒီးယား . . . ဘ႐ူႏုိင္း ၿပီးေတာ့ ျမန္မာ
(၂၂) ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံ ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းတြင္ ေတြ႕ရေသာ အာဆီယံ ေခါင္းေဆာင္မ်ား
၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အာဆီယံ အသိုက္အျမံဳ ( 2015 ASEAN Community) အလြန္ အာဆီယံ၏ ေရွ႕ခရီးႏွင့္ မျပီးဆံုးႏိုင္ေသးေသာ ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ အျငင္းပြားမႈမ်ား အေၾကာင္းကို အမ်ားဆံုး ေဆြးေႏြးခဲ့သည့္ (၂၂) ၾကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံ ထိပ္သီးေေဆြးေႏြးပြဲသည္ ဧျပီ ၂၅ ရက္ေန႔ ညေနပိုင္းတြင္ ျပီးဆံုးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
“retreat မွာေတာ့ ၂၀၁၅ အလြန္ အာဆီယံ community ထူေထာင္တဲ့ အခါမွာ ဆက္ျပီးေတာ့ အာဆီယံကို ဒီထက္ပိုျပီးေတာ့ သြက္လက္လာေအာင္၊ ထက္ျမက္လာေအာင္ အာဆီယံထဲက ရွိေနတဲ့ ျပည္သူေတြ အခ်င္းခ်င္း ဆက္ဆံမႈေတြ တိုးပြားလာေအာင္ ဘယ္လို ေရွ႕ဆက္ လုပ္ရမလဲဆိုတဲ့ ဟာေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္” ဟု ျမန္မာ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီး ဦး၀ဏၰေမာင္လြင္က ဧျပီ ၂၅ ရက္ေန႔ မြန္းလြဲပိုင္းတြင္ Eleven Media Group သို႔ ေျပာသည္။
အခ်က္ေလးခ်က္ကို အေျခခံ၍ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ (၂၂) ၾကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အာဆီယံ အသိုက္အျမံဳ၊ အာဆီယံ၏ အခ်က္အခ်ာက်မႈႏွင့္ ေဒသဆိုင္ရာ ဗိသုကာ၊ အာဆီယံ၏ အနာဂတ္ အလားအလာႏွင့္ ေဒသတြင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ ေရးရာမ်ားအေပၚ အျမင္ဖလွယ္ျခင္း အစရွိသည့္ အခ်က္မ်ားကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။
“အာဆီယံရဲ႕ ေရွ႕ခရီးအတြက္ ခ်ိတ္ဆက္မႈေတြ ပိုမိုလုပ္ေဆာင္ၾကဖို႔ ေျပာၾကတယ္။ ေခါင္းေဆာင္ေတြကလည္း ဒါကို သေဘာတူခဲ့ၾကပါတယ္” ဟု ထိုင္းႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ၾကီးဌာနမွ Permanent Secretary မစၥတာ Sihasak Phuangketkeow သည္။
ေဆြးေႏြးပြဲအျပီး ထုတ္ျပန္ေသာ အာဆီယံ အလွည့္က် ဥကၠ႒ ေၾကညာခ်က္တြင္ အခ်က္ ၆၅ ခ်က္ကို ေဖာ္ျပခဲ့ျပီး အာဆီယံ၏ ျဖစ္ထြန္းမႈ၊ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ရန္ ရည္ရြယ္ထားမႈမ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးပြဲ ရလဒ္ကို အေျခခံခဲ့ေသာ အခ်က္မ်ားကို ေဖာ္ျပခဲ့သည္။
အာဆီယံ စီးပြားေရး အသိုက္အျမံဳ ျဖစ္ထြန္းေရးအတြက္ ၇၇ ဒသမ ၅၄ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္ခဲ့ျပီး က်န္ရွိေနေသာ အပိုင္းကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ မတိုင္မီ အျပီးသတ္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေရး၊ အေရွ႕တီေမာကို အာဆီယံအဖြဲ႕၀င္ ႏိုင္ငံအျဖစ္ လက္ခံရန္ကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကျခင္း၊ အာဆီယံ- ေဟာင္ေကာင္ လြတ္လပ္ေသာ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္ တည္ေထာင္ရန္ စီစဥ္ျခင္း၊ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏ်ဴကလီးယား ကင္းမဲ့ဇုန္ သေဘာတူ စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုႏိုင္ေရးႏွင့္ မျပီးဆံုးႏိုင္ေသးဘဲ ဆက္လက္ အျငင္းပြားေနေသာ ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ အေရးကိုလည္း ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ဟု အာဆီယံ အလွည့္က် ဥကၠ႒၏ ေၾကညာခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။
"ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ အေၾကာင္းကို အမ်ားၾကီး ေဆြးေႏြးျဖစ္တယ္။ ေခါင္းေဆာင္ေတြအားလံုး သေဘာတူတာက တရုတ္နဲ႔ ပိုျပီးနီးကပ္စြာ ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ဆိုတဲ့ အခ်က္ျဖစ္တယ္” ဟု အင္ဒိုနီးရွား ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီး မာတီနာတလီဂါ၀ါက ဧျပီ ၂၅ ရက္တြင္ သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာသည္။
ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ အျငင္းပြားမႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး တရုတ္ႏိုင္ငံႏွင့္ ေစ့စပ္ညွိႏိႈင္း လုပ္ေဆာင္ျပီး Declaration on the Conduct(DOC) ကို အျပည့္အ၀ ထိေရာက္စြာ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရး၊ အေျခခံမူ ေျခာက္ခ်က္ျဖင့္ ခ်မွတ္ထားျပီး ျဖစ္ေသာ ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္အေရး Code of Conduct(CoC) ဆိုင္ရာ ေၾကညာခ်က္ကို အျပည့္အ၀ အေကာင္အထည္ ေဖာ္သြားႏိုင္ေရး ကိစၥကိုလည္း အာဆီယံ အလွည့္က် ဥကၠ႒၏ ေၾကညာခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။
ထို႔အျပင္ ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ အေရးဆိုင္ရာ Code of Conduct(CoC) ကိစၥကို တရုတ္ႏိုင္ငံႏွင့္ အာဆီယံ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ၾကီးမ်ားအၾကား ေဆြးေႏြးရန္ ရွိေသာ္လည္း ေဆြးေႏြးရမည့္ရက္ကို မသတ္မွတ္ရေသးေၾကာင္း မာတီနာတလီဂါ၀ါက ေျပာသည္။
ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ အေရးသည္ တရုတ္ႏိုင္ငံႏွင့္ အာဆီယံ ႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္ေသာ ဘရူႏိုင္း၊ မေလးရွား၊ ဖိလစ္ပိုင္ႏွင့္ ဗီယက္နမ္တို႔အၾကား ျဖစ္ေပၚေနသည့္ ေရပိုင္နက္ဆိုင္ရာ အျငင္းပြားမႈ ျဖစ္ပါသည္။
ထိုအျငင္းပြားမႈကို ႏိုင္ငံတကာ က်င့္၀တ္စည္းကမ္းမ်ားႏွင့္အညီ သေဘာတူညီခ်က္တစ္ရပ္ ရရွိႏိုင္ရန္အတြက္ ဖိလစ္ပိုင္ႏွင့္ ဗီယက္နမ္ ႏိုင္ငံတို႔က ဘရူႏိုင္း အာဆီယံ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲ၌ တြန္းအားေေပးမႈမ်ား ျပဳလုပ္သြားမည္ ျဖစ္သည္။
သို႔ေသာ္ (၂၂) ၾကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲ ကာလအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာ ပဋိပကၡမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဆြးေႏြးခဲ့ျခင္း မရွိေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးက ေျပာသည္။
“မိထၳီလာကိစၥတုိ႔၊ ရခိုင္ကိစၥတို႔က ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ျပည္တြင္းေရး ျဖစ္တဲ့အတြက္ အစည္းအေ၀းမွာ မေျပာျဖစ္ၾကဘူး” ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီး ဦး၀ဏၰေမာင္လြင္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။
(၂၂) ၾကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲကို ဧျပီ ၂၄ ရက္ႏွင့္ ၂၅ ရက္ေန႔မ်ားတြင္ ဘရူႏိုင္းႏိုင္ငံ၊ ဘန္ဒါဆရီဘန္ကာ၀န္ျမိဳ႕၊ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ရံုး အေဆာက္အဦတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ျပီး ယခုေဆြးေႏြးပြဲသည္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြက္ အာဆီယံ အလွည့္က် ဥကၠ႒တာ၀န္ကို ဘရူႏိုင္းႏိုင္ငံက ရယူခဲ့ျပီး ပထမဆံုးအၾကိမ္ ျပဳလုပ္ေသာ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲ ျဖစ္သည္။
ဧျပီ ၂၅ ရက္ေန႔ ညေနပိုင္းက ဘရူႏိုင္းႏိုင္ငံ၊ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ရံုး အေဆာက္အံုတြင္ ျပဳလုပ္ေသာ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို အာဆီယံ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဆက္လက္အားေပး ေထာက္ခံသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အာဆီယံ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Le Luong Minh က ေျပာၾကားလိုက္သည္။
ထို႔ျပင္ ယင္းေန႔ နံနက္က ျပဳလုပ္ေသာ ၂၂ ၾကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲ Retreat Meeting တြင္ အာဆီယံ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို ဆက္လက္အားေပးသြားရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း အာဆီယံ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္က ေျပာသည္။
ထို႔ျပင္ ျမန္မာ အစိုးရအေနျဖင့္ ျပည္သူမ်ား၏ လိုအပ္ခ်က္ႏွင့္ ေတာင္းဆုိခ်က္မ်ားကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္လိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း ၎က ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။
၂၀၁၄ ခုႏွစ္အတြက္ အာဆီယံ အလွည့္က် ဥကၠ႒ တာ၀န္ကို ရယူခြင့္ ရရွိသည့္အတြက္ ျမန္မာအစိုးရအေနျဖင့္ ေက်နပ္ေပ်ာ္ရႊင္ေနေၾကာင္း၊ ထိုတာ၀န္ကို ထမ္းေဆာင္ျခင္းျဖင့္ အာဆီယံအဖြဲ႕၀င္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၏ ရပိုင္ခြင့္မ်ားကို ခံစားခြင့္ ရရွိေစမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အာဆီယံ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Le Luong Minh က ေျပာသည္။
"ျမန္မာသမၼတက သူတို႔လုပ္ေနတဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ၾကိဳဆိုပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔ထားတာကို ရုပ္သိမ္းေပးလိုက္တာကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ ၾကိဳဆိုပါတယ္” ဟု အင္ဒိုနီးရွား ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီး မာတလီဂါ၀ါနာတလီက ဧျပီလ ၂၅ ရက္ေန႔တြင္ သတင္းေထာက္မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုစဥ္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။
အာဆီယံသည္ ရွင္သန္ေနေသာ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အာဆီယံ အသိုက္အျမံဳသည္ အာဆီယံ ျပည္သူမ်ား၏ စိတ္ဆႏၵကို ျဖည့္ဆည္းေပးမည့္ အာဆီယံျဖစ္ေၾကာင္း ကမာၻကို ျပသရန္ လိုအပ္မည္ဟု ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ဧျပီလ ၂၅ ရက္ေန႔ နံနက္က ျပဳလုပ္ေသာ အာဆီယံ ေခါင္းေဆာင္မ်ား အစည္းအေ၀းတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။
“၂၀၁၄ ခုႏွစ္နဲ႔ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ေတြဟာ အေရးၾကီးဆံုးႏွစ္မ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိ ဥကၠ႒ ဘရူႏိုင္းႏိုင္ငံရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈေအာက္မွာ ခ်မွတ္မယ့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံက အလွည့္က် ဥကၠ႒ တာ၀န္ယူတဲ့အခါ အဖြဲ႕၀င္ အားလံုးနဲ႔အတူ အျပည့္အ၀ အေကာင္အထည္ ေဖာ္သြားမွာျဖစ္ေၾကာင္း ထပ္ေလာင္း ေျပာၾကားလိုပါတယ္” ဟု ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ေျပာၾကားသည္။
ယင္းေနာက္ သမၼတႀကီးကပင္ အာစီယံႏို္င္ငံ အမ်ားစုႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအၾကား တင္းမာမႈ ျဖစ္ပြားေနသည့္ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္အတြင္းရိွ ကၽြန္းစုမ်ား အေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေျပာၾကားခဲ့ရာတြင္လည္း အာစီယံ၏ တူညီေသာ ဆႏၵႏွင့္ တစ္သားတည္း ရိွမည္ဟု ေျပာၾကားလိုက္သည္။
အာဆီယံအဖြဲ႔ စတင္ ျဖစ္ေပၚလာပံုႏွင့္ အလွည့္က် ဥကၠ႒ တာ၀န္ယူမႈမ်ား
(၁) ၁၉၆၇ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္ ၈ ရက္တြင္ ထိုင္းႏိုင္ငံ၊ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕၌ အင္ဒိုနီးရွား၊ မေလးရွား၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ စင္ကာပူႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံတို႔ အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံ ၅ ႏိုင္ငံျဖင့္ စတင္ဖြဲ႔စည္းခဲ့သည္။
(၂) ၁၉၈၄ ခုႏွစ္တြင္ ဘ႐ူႏိုင္းဒါ႐ုဆလမ္ႏိုင္ငံ၊ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္တြင္ ဗီယက္နမ္ႏို္င္ငံ၊ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္တြင္ လာအိုႏွင့္ ျမန္မာႏို္င္ငံ၊ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္တြင္ ကေမာၻဒီးယားႏို္င္ငံတို႔ ပါ၀င္လာခဲ့သည္။ (၃) ပထမဆံုး အႀကိမ္၊ အာဆီယံ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲကို အင္ဒိုနီးရွားႏို္င္ငံ၊ ဘာလီၿမိဳ႕တြင္ ၁၉၇၆ ခုႏွစ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၃-၂၄ ရက္မ်ားတြင္ က်င္းပခဲ့သည္။ (၄) (၂၁) ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံ ထိပ္သီးေေဆြးေႏြးပြဲကိုမူ ကေမၻာဒီးယားႏိုု္င္ငံ၊ ဖႏြမ္းပင္ၿမိဳ႕တြင္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ႏို၀င္ဘာ ၁၇ ရက္မွ ၂၀ ရက္အထိ က်င္းပခဲ့သည္။ (၅) ယခု ၂၂ ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံ ထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပြဲအား ဘ႐ူႏိုင္းဒါ႐ုဆလမ္ႏိုင္ငံ၊ ဘန္ဒါဆရီဘန္ကာ၀န္ၿမိဳ႕တြင္ ဧၿပီ ၂၄ -၂၅ ရက္ေန႔မ်ားတြင္ က်င္းပခဲ့သည္။ (၆) ျမန္မာႏို္င္ငံ အေနျဖင့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ပထမဆံုး အႀကိမ္အျဖစ္ အာဆီယံအလွည့္က် ဥကၠ႒ ရယူကာ အာဆီယံ ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းပြဲအား အိမ္ရွင္ႏို္င္ငံအျဖစ္ လက္ခံက်င္းပရမည္ ျဖစ္သည္။ |
Category:
