ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္၏ အစီရင္ခံစာ မွ်တေစေရး ရခိုင္တြင္ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္

၂၀၁၄ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၂၆ရက္က ရခုိင္ျပည္နယ္သို႔ ေရာက္ရွိခဲ့သည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႕အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ ယန္ဟီးလီအား ေတြ႕ရစဥ္။ (ဓာတ္ပံု-အီးပီေအ)

ဇန္နဝါရီ ၇ ရက္မွ ၁၆ ရက္အထိ ဆယ္ရက္ၾကာ ခရီးစဥ္၏ အစီရင္ခံစာကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဧၿပီ လတြင္ ျပဳလုပ္မည့္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္ေရးေကာ္စီတြင္ တင္ျပ မည္ျဖစ္သည္။ ထိုတင္ျပ ခ်က္မ်ား မွ်တမႈ ရွိရန္ သတိေပး ဆႏၵ ထုတ္ေဖာ္ျခင္းျဖစ္သည္ ဟုဦးေဆာင္ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္သူ ေဒၚညိဳေအး ကေျပာသည္။

“သူတို႔က တစ္ဖက္သတ္အျမင္နဲ႔ ေကာက္ခ်ခ်ၿပီး အစီရင္ခံစာတင္သြင္းခဲ့တယ္။ ဘဂၤလီ လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးကိုပဲ ေဇာင္းေပးၿပီး၊ ရခိုင္တိုင္းရင္း သားေတြ ရဲ႕ နစ္နာမႈကို ထည့္တြက္တာမရွိဘူး၊ ဒီလို ဆိုရင္ ရခိုင္ေဒသကို သူတို႔မလာတာ ေကာင္းပါတယ္” ဟုေဒၚညိဳေအးက ေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ပထမဆံုး အႀကိမ္ေရာက္ ရွိခဲ့ေသာ မစၥယန္ ဟီလီသည္ ၆၉ ႀကိမ္ေျမာက္ကုလ သမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ လူ႔အခြင့္အေရးအစီရင္ခံစာတြင္ တင္သြင္းခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

ကုလသမဂၢ၏ ျမန္မာျပည္ဆိုင္ရာ ေျပာေရးဆို ခြင့္ရွိသူ ဦးေအးဝင္းက “ဒါကေတာ့ လြတ္လပ္စြာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ ခြင့္ရွိတဲ့ အတြက္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အေနနဲ႔ ခရီးစဥ္ အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္စရာမရွိပါဘူး”ဟု ဆိုသည္။

မစၥယန္ ဟီလီသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္ ခရီးစဥ္တြင္ စစ္ေတြႏွင့္ ေျမပံု ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားသို႔ သြားေရာက္ရန္ လ်ာထားၿပီး ျပည္နယ္ အစိုးရ၊ ရခိုင္ျပည္ နယ္ေဒသ ခံႏွင့္ အေသးစိတ္ေဆြးေႏြးရန္ အစီအစဥ္ မ်ားပါဝင္သည္ ဟု ဦးေအး၀င္း ကေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးျဖစ္စဥ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စား လွယ္ နမ္ဘီယား၊ မစၥယန္ဟီလီႏွင့္ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴး ဘန္ကီမြန္းတို႔လာေရာက္ၿပီး ၎တို႔ သံုးဦးသည္ ရခိုင္ေဒသခံမ်ား၏ ကန္႔ကြက္ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္မႈမ်ားႏွင့္ ႀကံဳေတြ႔ခဲ့သည္။

ေကဇူး

ရန္ကုန္ (မဇၥၽိမ)

ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္၏ ရန္ကုန္အျပန္ခရီးတြင္ စစ္ေတြေဒသခံ 

၃ဝဝ ခန္႔က ထပ္မံဆႏၵျပ

ရခိုင္ျပည္နယ္မွွ ရန္ကုန္သုိ႔ ျပန္လည္ထြက္ခြာမည့္ ကုလသမဂၢ၏ လူ႔အခြင့္အေရး ဆုိင္ရာ အထူး ကိုယ္စားလွယ္ မစၥယန္ဟီးလီကုိ ဇန္နဝါရီလ ၁ဝ ရက္ေန႔တြင္ စစ္ေတြေဒသခံ ၃ဝဝ ခန္႔က ထပ္မံဆႏၵျပ ခဲ့ၾကေၾကာင္း ဆႏၵျပသူမ်ားက ေျပာသည္။

“သူ႔အျပန္ခရီးကို ႏႈတ္ဆက္လုိက္တာေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔သတင္းၾကားထားတာက သူ ၃ နာရီမွာ ဆင္းလာမယ္ လို႔ေလ။ ဒါေၾကာင့္ လူစုခ်ိန္လည္းမရလိုက္ေတာ့ဘူး။ ၃ဝဝ ေလာက္ပဲျပလိုက္ႏိုင္တယ္”ဟု ဆႏၵျပရာတြင္ ဦးေဆာင္ပါဝင္ ခဲ့သူ ရခိုင္လူမႈကြန္ရက္မွ ဦးစုိးႏုိင္က ေျပာသည္။

ဆႏၵျပရာတြင္ မစၥယန္ဟီးလီ ရခုိင္သုိ႔ေရာက္ရွိခဲ့သည့္ေန႔က ျပခဲ့သည့္ ဆုိင္းဘုိးမ်ားကို ကိုင္ေဆာင္ကာ ေလဆိပ္ တြင္ေၾကြးေၾကာ္ဆႏၵျပခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။

ယန္ဟီးလီသည္ ဇန္နဝါရီလ ၁ဝ ရက္ေန႔နံနက္ပုိင္းက စစ္ေတြၿမိဳ႕တြင္ အေရးေပၚ ေပါင္းစပ္ညွိႏႈိင္းေရး စင္တာ (ECC)ႏွင့္ေတြ႕ဆံုခဲ့ၿပီး မြန္းလြဲပိုင္းတြင္ စစ္ေတြၿမိဳ႕မိၿမိဳ႕ဖမ်ား၊ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ားေတြ႕ဆံုခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႕ဆံုပြဲသုိ႔ တက္ေရာက္ခဲ့သည့္ ၿမိဳ႕မိၿမိဳ႕ဖဦးသန္းထြန္းက ေျပာသည္။

“သူဘက္ကေျပာတာကေတာ့ ဘဂၤါလီေတြကို လူသားတစ္ေယာက္လုိ အခြင့္အေရးေပးရမယ္၊ ေနာက္ၿပီး ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ေလွ်ာက္တဲ့အခါ အခြင့္အေရးေပးရမယ္လို႔ေျပာတယ္။ ရခုိင္ေတြနဲ႔ဘဂၤါလီ တည့္မတ္ၾကဖို႔ အခ်င္း ခ်င္း ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးဖို႔လုိတယ္လို႔ေျပာတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဘက္ကလည္း ေျပာတာေပါ့ေလ။ လူသားခ်င္း စာနာမႈအတြက္ ကိုေတာ့ ေျပာစရာမလိုပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ေပးရမယ္ ဆုိတာ ကေတာ့ ဘယ္ရမလဲ။ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္၊ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္ဥပေဒနဲ႔ညီတဲ့သူကုိမွ ေပးလို႔ရမွာလုိ႔ ျပန္ေျပာ လိုက္ပါတယ္”ဟု သူက ဆုိသည္။

ေတြ႕ဆံုပြဲသုိ႔တက္ေရာက္လာသူမ်ားက ရခုိင္ျပည္နယ္ရွိ ႏွစ္ဘက္လူ႔အဖြဲ႕ႏွစ္ရပ္ ပဋိပကၡမ်ား ဆက္လက္မျဖစ္ ပြားေစလိုလွ်င္ မစၥယန္ဟီးလီအေနျဖင့္ ယခုရခုိင္ခရီးစဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အစီရင္ခံစာေရးသားရာတြင္ ဘက္လိုက္မႈမရွိဘဲ မွ်မွ်တတေရးသားေပးရန္လိုအပ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္မရွိသည့္ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိး၏အမည္ကို ဆက္လက္မသံုးစဲြရန္လုိသည္ဟု ယန္ဟီးလီကုိတုိက္တြန္းေျပာၾကားခဲ့ၾကေၾကာင္းလည္း သိရသည္။

ယန္ဟီးလီသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္သုိ႔ ဇန္နဝါရီလ ၈ ရက္ေန႔ကေရာက္ရွိေနခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး စစ္ေတြႏွင့္ ေျမပံုၿမိဳ႕မ်ားရွိ ႏွစ္ဘက္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားအျပင္ ႏွစ္ဘက္လူ႔အသုိင္း အဝုိင္းမ်ားႏွင့္ေတြ႕ဆံုခဲ့ၿပီး ဇန္နဝါရီလ ၁ဝ ရက္ေန႔၊ ညေန ၃ နာရီခြဲခန္႔တြင္ ရန္ကုန္သုိ႔ျပန္လည္ထြက္ခြာသြားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

မာန္ယုေက်ာ္ (ေရႊဝေျမ)
နိရဥၥရာ